Ontwerpgroep gemeenschappelijke deel

De Commissie Onderwijsbevoegdheden heeft een ontwerpgroep samengesteld voor het ontwerp van de gemeenschappelijke pedagogisch / didactische eisen die aan elke leraar zouden moeten worden gesteld (ongeacht of deze eis door de overheid of door de sector zelf wordt gesteld). 

De ontwerpgroep heeft de opdracht gekregen om met een eerste ontwerp te komen voor dit gemeenschappelijk deel van de bekwaamheidseisen.

De ontwerpgroep is eind mei met haar werkzaamheden gestart.

 

 

Voorwaarden voor ontwerp

De commissie heeft een aantal voorwaarden gesteld aan het ontwerp:

  1. Eenduidige beschrijving van een set van pedagogisch / didactische eisen aan elke leraar, die (samen met meer specifieke eisen gericht op vakken / doelgroepen) kan functioneren als ijkpunt voor het ontwerp van opleidingen, professionele ontwikkeling van leraren en personeelsbeleid op scholen. 

  2. In verschillende niveaus gedefinieerd:

  • Het niveau dat nodig is om te starten in het beroep van leraar (startbekwaam);

  • Het niveau dat verwacht moet worden van iedere bekwame / ervaren leraar;

  • Het niveau dat nodig is om verantwoord zelfstandig onderwijs te verzorgen (bijvoorbeeld als ze nog in opleiding zijn of als expert uit het veld) onder regie van c.q. in teamverband met een ervaren leraar.

 

Eventueel aan te vullen met:

  • aanvullende eisen voor specifieke leerling populaties;

  • mogelijkheden voor specialisaties (zowel breed in elke onderwijssoort als smal voor bepaalde onderwijssoorten);

  • adviezen/ideeën over het gebruik, de implementatie of vormgeving van het gemeenschappelijke deel van de bekwaamheidseisen.

 

 

Aandachtspunten

De ontwerpgroep is gevraagd om rekening te houden met adviezen van de Onderwijsraad, de Raad van State en anderen met betrekking tot de bekwaamheidseisen, en in het ontwerp bestaande instrumenten te betrekken, waar deze eisen nu impliciet of expliciet in zijn uitgewerkt, zoals:

  • Bekwaamheidseisen onderwijspersoneel;

  • Generieke kennisbasis pabo en tweedegraads lerarenopleidingen;

  • Landelijk Raamwerk Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG);

  • Uitgangspunten voor educatieve minoren wo, universitaire lerarenopleidingen, kopopleidingen, etc.;

  • Beroepsbeelden van de leraar / Het kwalificatiedossier van de docent mbo.

 

 

Proces

We hebben de ontwerpgroep gevraagd om een concept-ontwerp te maken. Dat concept-ontwerp is begin september klaar. De commissie faciliteert vervolgens de bespreking van dit concept met docenten uit verschillende sectoren en de ontwerpgroep stelt het concept vervolgens waar nodig bij. De tweede ontwerpversie bevat in ieder geval een uitgewerkte lijst van eisen behorende bij één niveau (startbekwaam). Op basis van deze tweede versie zal de commissie reacties uit het onderwijsveld vragen. 

 

Na iedere consultatieronde geeft de ontwerpgroep een inhoudelijke reactie op de belangrijkste opmerkingen of aanvullingen aan de commissie, en maakt een volgende versie van het ontwerp. 

In een aantal iteraties wordt het ontwerp zo steeds verder aangescherpt en uitgebreid met de andere niveaus en eventueel specialismen / componenten voor specifieke doelgroepen (juni t/m nov 2020). Ergens gedurende dit proces toetst de commissie het ontwerp op de bruikbaarheid en mate waarin de eisen richtinggevend zijn bij lerarenopleidingen, werkgevers en schoolleiders. Het exacte moment hiervoor wordt bepaald op basis van de voortgang in het ontwerpproces en of het voor deze toetsing gewenste detailniveau al bereikt is. 

Samenstelling ontwerpgroep

De ontwerpgroep bestaat uit een mix van experts van hogescholen / universiteiten op het gebied van algemene pedagogiek / didactiek en leraren:

  • Gert Biesta

  • Erik Meester

  • René Kneyber

  • Ingrid Paalman

  • Linda Fix

  • Laura Polder

 

De leden zijn geworven op basis van een profiel met de volgende kenmerken:

  • Kennis over en ervaring met het formuleren van pedagogisch/didactische eisen aan leraren;

  • Kennis over de benodigde pedagogische didactische eisen aan leraren in meerdere onderwijscontexten / onderwijssectoren;

  • Nieuwsgierig, open, gericht op samenwerking, constructief, om kunnen gaan met verschillende meningen.