Veel gestelde vragen

Waaruit bestaat de opdracht van de commissie?
​De commissie heeft de opdracht gekregen om te adviseren over de vormgeving van een nieuw bevoegdhedenstelsel: het geheel van regels en procedures rond het behalen van een bevoegdheid. De opdracht van de commissie is tweeledig: 

 

Opdracht 1: formuleer nieuwe bekwaamheidsgebieden voor het po, vo en mbo (inclusief speciaal onderwijs) en formuleer de bekwaamheidseisen die voor iedere leraar van toepassing zijn; ​

 

Opdracht 2: Formuleer voorbeeldroutes hoe verschillende studenten een bevoegdheid kunnen halen en kaders voor het landschap van lerarenopleidingen.

Een uitgewerkte beschrijving van de opdracht vind je hier
 

Van wie komt de opdracht?

De opdracht komt van Minister Slob voor Basis- en Voortgezet onderwijs en Media en Minister van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. 

Met de opdracht geven de ministers een vervolg aan het advies Ruim baan voor lerarenNaar een aantrekkelijke onderwijsarbeidsmarkt


Welk probleem moet er worden opgelost?

Leraren, potentiële leraren, scholen en lerarenopleidingen ervaren knelpunten in het huidige bevoegdhedenstelsel. Die zijn deels generiek (inflexibele schotten tussen sectoren), en deels sectorspecifiek (zoals sterke vakgerichtheid van bevoegdheden in het vo). De aanpak van deze knelpunten moet leiden tot bevoegdheden en lerarenopleidingen waarmee:

  • het aantrekkelijker wordt om te (blijven) werken in het onderwijs,

  • structureel ruimte ontstaat voor loopbaanontwikkeling binnen, tussen en naar verschillende onderwijssectoren,

  • scholen en leraren kunnen inspelen op veranderende onderwijsvragen en beter aan kunnen sluiten bij de leervragen van hun leerlingen.


Hoe wordt het onderwijsveld betrokken?

De commissie vindt het belangrijk dat het uiteindelijke advies voldoende aansluit bij de praktijk. De commissie stelt zich daarbij een iteratieve aanpak voor, waarbij op verschillende manieren en momenten betrokkenen uit onderwijs, opleidingen en onderzoek worden uitgenodigd om te participeren. Over de precieze vorm waarin en momenten waarop dat zal gebeuren, ontstaat werkende weg meer duidelijkheid.
 

Welke impact heeft de opdracht van de commissie op de lerarenopleidingen?

  • In de opdracht van de commissie wordt, in het verlengde van nieuwe bekwaamheidsgebieden, ook gesproken over de betekenis voor lerarenopleidingen. Daarbij gaat het onder andere over stapelbaarheid van bevoegdheden, specialisaties, de aansluiting bij eerder verworven competenties en een modulaire opbouw van opleidingen, waardoor meer maatwerk mogelijk wordt. Dat betekent dat de commissie in haar advies onder andere beschrijft:

  • wat nieuwe bekwaamheidsgebieden betekenen voor opleidingsroutes en de structuur van lerarenopleidingen, 

  • wat de gevolgen zijn voor het aanbod (de ‘kaart’) van lerarenopleidingen en opleidingsscholen in Nederland,

  • wat de gevolgen zijn voor opleidingen, zoals de doelmatigheid, financiering en organiseerbaarheid van opleidingen.

Wat betekent het advies van de commissie voor zittende leraren?

De ministers hebben aan de commissie gevraagd om als uitgangspunt te nemen dat bestaande leraren bevoegd blijven. Daarnaast heeft de commissie de ambitie om voorstellen te doen die het ook voor bestaande leraren makkelijker maken om zich verder te ontwikkelen.

Wat is het verschil tussen bevoegd en bekwaam?

Volgens de huidige regelgeving is een leraar bevoegd als uit zijn diploma of een andere onafhankelijke toetsing blijkt dat hij voldoet aan de bekwaamheidseisen. De bekwaamheidseisen zijn de competenties die een leraar moet hebben om in een bepaald deel van het onderwijs les te geven. Als een leraar beschikt over deze competenties wordt hij formeel bekwaam genoemd.

 

​In hoeverre richt de opdracht zich op de arbeidsvoorwaarden van leraren?

De commissie is niet specifiek gericht op de arbeidsvoorwaarden van leraren. Dat wil niet zeggen dat de arbeidsvoorwaarden geen rol spelen in het uiteindelijke advies van de commissie. De commissie heeft de opdracht gekregen om een voorstel te doen voor onderwijsbevoegdheden die het makkelijker maken voor leraren om zich stapsgewijs verder te ontwikkelen en daarmee uiteindelijk de kwaliteit van het onderwijs en de aantrekkelijkheid van het beroep verder te vergroten. De commissie kijkt in haar onderzoek ook naar mogelijke andere randvoorwaarden waaraan voldaan moet worden om dit doel te bereiken, zoals arbeidsvoorwaarden, personeelsbeleid en de organisatie op scholen.

In hoeverre gaat de commissie een bijdrage leveren aan de bestrijding van het lerarentekort?

De commissie heeft de opdracht gekregen om een voorstel te doen voor onderwijsbevoegdheden die het makkelijker maken voor leraren om zich stapsgewijs verder te ontwikkelen en daarmee uiteindelijk de kwaliteit van het onderwijs en de aantrekkelijkheid van het beroep verder te vergroten. Doel is te komen tot een samenhangende structuur die voor langere tijd houdbaar is. Als de aantrekkelijkheid van het beroep hierdoor toeneemt, kan dit natuurlijk ook bijdragen aan het voorkomen van toekomstige lerarentekorten.

 

​In hoeverre gaat de commissie uitspraken doen over het niveau van de vakinhoud die een leraar moet beheersen?

De commissie doet geen voorstellen over specifieke vakinhouden die wel of niet in bepaalde onderwijsgebieden nodig zijn. De commissie spreekt zich wel uit over het niveau van zowel vakinhoud, pedagogiek als(vak)didactiek en de balans tussen deze drie componenten, die voor elke leraar onmisbaar zijn. De uiteindelijke kwaliteitsverbetering van het onderwijs voor de leerling is hierbij leidend voor de commissie. 

Gaat de commissie werken aan een basisopleiding voor leraren die zich richt op algemene pedagogiek/didactiek?

Nee. De commissie heeft wel de opdracht om eisen te verwoorden die aan elke leraar zouden moeten worden gesteld, ongeacht zijn vak of de doelgroep waaraan hij lesgeeft. Daarnaast onderzoekt de commissie hoe deze algemene eisen in elke opleiding kunnen worden verwerkt, naast de eisen gericht op specifieke doelgroepen en vak/beroepsinhoud.

In hoeverre sluiten de adviezen van de commissie straks aan bij Curriculum.nu?

De commissie heeft nadrukkelijk aandacht voor de aansluiting op de uitkomsten en de invoeringstermijn van de voorstellen van Curriculum.nu en gaat hiervoor ook de samenwerking aan met Curriculum.nu.

De commissie beoogt daarnaast te komen tot een samenhangende structuur die voor lange tijd houdbaar is en ook flexibel genoeg is om mee te bewegen met toekomstige curriculumwijzigingen in het onderwijs.

 

Wat is de globale timing van de commissie?

De commissie Onderwijsbevoegdheden komt begin 2021 met het eerste (voorlopige) advies en gaat over de bekwaamheidsgebieden: voor welke rollen en onderwijsgebieden moeten competenties worden beschreven en welke pedagogische en didactische competenties zijn sector- en vakoverstijgend. Het tweede advies wordt in mei 2021 aan de ministers van OCW aangeboden. De commissie werkt  voor haar tweede advies het eerste advies verder uit. De commissie zal daarnaast uitgangspunten  voor een nieuwe vorm van lerarenopleidingen beschrijven en voorbeeldroutes hoe verschillende studenten een bevoegdheid kunnen halen. Een bevoegdheid is de formele erkenning van het feit dat een leraar op een bepaald gebied  bekwaam is.​